Kategori: Mevzuat

Eylül ayının ilk haftası, vergi güvenliği denetimlerinin dijital mecralara yayılması, kurumsal yatırımcıların fon getirilerine yönelik stopaj avantajlarının sınırlandırılması ve şirketlerin finansal yeniden yapılandırma maliyetlerinin güncellenmesi ekseninde oldukça kritik mevzuat değişiklikleriyle başladı.

Yayımlanan düzenlemeleri; önceki uygulamalar, getirilen yenilikler ve sahadaki doğrudan yansımaları çerçevesinde derledim:

1️⃣ Kurumlar Vergisi Mükelleflerinin Para Piyasası Fonu Getirilerinde Tevkifat İstisnası Kaldırıldı (%10 Stopaj)

• Yasal Referans: 05.09.2026 Tarihli ve 33361 Sayılı Resmî Gazete / 11734 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (193 Sayılı GVK Geçici Madde 67 ve 2006/10731 Sayılı BKK Eki Karar Md. 1)

• ⏳ Önceki Durum Neydi? 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 2. maddesi kapsamındaki sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları ve iş ortaklıkları ile münhasıran menkul kıymet portföyü işleten benzer fon/ortaklıklar; yatırım fonu katılma paylarından elde ettikleri getirilerde 2006/10731 sayılı Karar uyarınca genel olarak %0 oranında tevkifata (stopaja) tabi tutuluyordu. Bu durum kurumsal hazinelerin nakit yönetiminde para piyasası fonlarını stopajsız bir likidite park alanı olarak kullanmasını sağlıyordu.

• 🔄 Ne Değişti? (Yeni Düzenleme): 11734 sayılı Karar ile söz konusu mükellef grubu için genel %0 tevkifat kuralına istisna getirildi:
  • Para piyasası fonları ile unvanında “para piyasası” ibaresi yer alan serbest fonların katılma paylarından elde edilen kazançlar için tevkifat oranı %10 olarak belirlendi.
  • Diğer yatırım fonu kazançlarında %0 oranı korunmaya devam ediyor.
  • Yürürlük ve Geçiş Hükmü: Yayım tarihi (05.09.2026) itibarıyla iktisap edilen paylara derhal uygulanacak. Yayım tarihinden önce iktisap edilmiş olan paylarda ise yayım tarihinden payların elden çıkarıldığı tarihe kadar geçen süreye isabet eden getiri kısmına %10 stopaj işletilecek.

• ⚡ Uygulamaya ve Sektöre Etkileri: Şirketlerin nakit yönetimi ve kısa vadeli mevduat alternatifi olarak kullandığı para piyasası fonlarının brüt-net getiri dengesi doğrudan değişti. Dönem içi geçici vergi mahsuplarına kadar kurumsal mükelleflerin kasasından %10 nakit tevkifat kesintisi çıkacak olması, fon portföy tercihlerini diğer borçlanma araçlarına veya alternatif serbest fonlara yönlendirebilir.

2️⃣ Dijital Ticaret, Sosyal Ağlar ve İlan Platformlarında Vergi Bildirim Ağı Genişletildi

• Yasal Referans: 05.09.2026 Tarihli ve 33361 Sayılı Resmî Gazete / Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 538)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 595)

• ⏳ Önceki Durum Neydi? 538 Sıra No.lu Tebliğ uyarınca ticari faaliyet bildirim yükümlülüğü; ağırlıklı olarak elektronik ticaret pazar yerleri, doğrudan e-ticaret hizmet sağlayıcıları ve bu faaliyetlere aracılık edenlerle sınırlı bir çerçevede kurgulanmıştı. Reklam, içerik üretimi ve alım-satım/kiralama ilanlarının verildiği sosyal platformlar ile dijital yer sağlayıcıların kapsamı idari yetki ve bildirim maddelerinde daha dar tanımlanmaktaydı.

• 🔄 Ne Değişti? (Yeni Düzenleme):
  • İdarenin Bilgi İsteme Yetkisi Kapsamı Genişletildi (Madde 2/1-b/7): İnternet dahil her türlü dijital ortamın alım, satım, kiralama, ilan ve reklam amacıyla kullanıldığı tüm senaryolar kapsama alındı. Bildirim zorunluluğu getirilebilecek aktörler arasına; elektronik ticaret hizmet sağlayıcılar, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar, erişim sağlayıcılar, içerik sağlayıcılar, yer sağlayıcılar ve sosyal ağ sağlayıcılar açıkça eklendi.
  • Yer ve Sosyal Ağ Sağlayıcılarına Doğrudan Aylık Bildirim Mecburiyeti (Madde 4/2): Taşınır, taşınmaz, mal ve hizmetlerin alım, satım veya kiralanmasına yönelik ilanların yayımlanmasına imkân veren yer sağlayıcılar ile sosyal ağ sağlayıcılar; birer aylık dönemler halinde hizmetin verildiği web adreslerini, ilan verenlerin TCKN/VKN gibi mükellefiyet bilgilerini ve ilan detaylarını Başkanlık sistemine bildirmekle yükümlü kılındı.

• ⚡ Uygulamaya ve Sektöre Etkileri: Sosyal medya platformları (Instagram, Facebook vb.) ve dijital ilan portalları üzerinden kayıt dışı gayrimenkul kiralama/satışı, ikinci el araç ticareti veya ticari reklam/içerik faaliyeti yürütenlerin GİB veri ambarına aktarımı doğrudan yasal zorunluluğa bağlandı. Çapraz denetimler ve izaha davet mekanizmalarının dijital ayak izleri üzerinden hızlanacağı yeni bir denetim süreci başladı.

3️⃣ Konkordato Başvuru Masraflarında Güncelleme (2026 Gider Avansı Tarifesi)

• Yasal Referans: 26.08.2026 Tarihli ve 33352 Sayılı Resmî Gazete / Adalet Bakanlığı Konkordato Gider Avansı Tarifesi & 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu Madde 285/4

• ⏳ Önceki Durum Neydi? Konkordato talebinde bulunan borçluların mahkeme veznesine peşin olarak yatırması gereken zorunlu kalemler 16.08.2025 tarihli ve 32988 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan maktu tutarlar üzerinden tahsil edilmekteydi.

• 🔄 Ne Değişti? (Yeni Düzenleme): 16.08.2025 tarihli tarife yürürlükten kaldırılarak 26.08.2026 tarihi itibarıyla yeni tarife devreye girdi. Mahkeme veznesine yatırılacak güncel asgari avans tutarları şu şekilde belirlendi:
  • Sicil Gazetesi İlan Bedeli: 7 adet ilan için asgari 2.600,00 TL,
  • Konkordato Komiseri Ücreti: Geçici mühlet süresi (5 ay) için asgari 3.380,00 TL üzerinden hesaplanmak üzere toplam 16.900,00 TL,
  • İflas Gideri (İflasa tabi olanlar için): 68.900,00 TL,
  • Diğer İş ve İşlemler: 1.690,00 TL,
  • Bildirilen alacaklı sayısının 3 katı tebligat gideri, BİK resmî ilan portalı bedeli, 50 adet iadeli taahhütlü posta ücreti ve Bilirkişilik Tarifesi’nin 3 katı tutarında bilirkişi ücreti maktu kalemlere ilave edilecek.

• ⚡ Uygulamaya ve Sektöre Etkileri: Konkordato gider avansı dava şartı niteliğinde olduğundan, tarife uyarınca hesaplanan tutarın başvuru anında eksiksiz yatırılması zorunludur. Nakit sıkışıklığı nedeniyle konkordato projesi hazırlayan şirketlerin yargılama öncesi mahkeme veznesine bloke etmesi gereken peşin yasal maliyet yükü artırılmıştır.

📚 Kaynakça ve İlgili Mevzuat Metinleri

• 11734 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Fon Katılma Paylarında Tevkifat Düzenlemesi)
  • Resmî Gazete (05.09.2026 / Sayı: 33361): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/09/20260905-12.pdf
  • GİB: https://gib.gov.tr/duyuru-arsivi/guncel/18791_11734_sayili_cumhurbaskani_karari_resmi_gazetede_yayimlandi
• 595 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Dijital Ortam Bildirimleri)
  • Resmî Gazete (05.09.2026 / Sayı: 33361): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/09/20260905-26.htm
  • GİB: https://gib.gov.tr/duyuru-arsivi/guncel/18792_vergi_usul_kanunu_genel_tebligi_sira_no:_538nde_degisiklik_yapilmasina_dair_teblig_sira_no:_595_resmi_gazetede_yayimlandi
• Konkordato Gider Avansı Tarifesi – Adalet Bakanlığı

• Resmî Gazete (26.08.2026 / Sayı: 33352): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260826-4.htm

Yaz aylarının rehavetine inat, ekonomi, vergi ve regülasyon gündemi oldukça yoğun bir tempoda ilerledi. Gerek Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’nın dijital denetim altyapısına dönük adımları, gerekse TCMB ve KVKK tarafından yayımlanan kritik ilke kararları iş dünyası ve operasyonel süreçler açısından köklü güncellemeleri beraberinde getirdi.

Bu iki aylık süreçte yayımlanan düzenlemelerin teknik arka planını, önceki uygulamalarla farklarını ve sahaya yansıyacak doğrudan etkilerini konu başlıkları halinde özetledim:

1️⃣ Asgari Ücret Gelir Vergisi İstisna Tutarı Değişikliği ve MPHB (BDP) Güncellemesi

• Düzenleme: GİB Duyurusu (04.08.2026) & 193 sayılı GVK Madde 23/18
• ⏳ Önceki Durum: 01.07.2026 tarihinden önce bordro hesaplamalarında ve Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinde (MPHB) uygulanan asgari ücret gelir vergisi istisna tutarı 4.211,33 TL olarak dikkate alınıyordu.
• 🔄 Yeni Düzenleme: Yılın ikinci yarısı için asgari ücret vergi matrahındaki değişim neticesinde, 01.07.2026 tarihinden itibaren uygulanacak “Asgari Ücret İstisna Gelir Vergisi” tutarı 4.537,75 TL olarak güncellendi. GİB, e-Beyanname sistemi üzerinden beyanname gönderen mükelleflerin Beyanname Düzenleme Programını (BDP) güncellemelerini zorunlu kıldı.
• ⚡ Uygulamaya Etkileri: Bordro yazılımlarının istisna parametreleri revize edilmeli, Temmuz 2026 ve sonraki dönemlere ait MPHB bildirimlerinde eski parametrelerle beyanname onaylanmasının önüne geçilmelidir; aksi halde sistem doğrulama hataları veya hatalı vergi tahakkukları oluşacaktır.

2️⃣ Taksi Mali Cihazlar (TMC) ve e-Belge Düzenleme Standartlarında Revizyon (Sürüm 2.0)

• Düzenleme: 591 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği Kapsamında Yayımlanan TMC Teknik Kılavuzu ile Fiş, e-Belge ve Rapor Formatları Teknik Kılavuzu (17.08.2026)

• ⏳ Önceki Durum (Sürüm 1.0):
  • Aylık Satış Raporu’nun GİB’e iletilmesi zorunluydu.
  • 12 karakterli GİB cihaz sicil numarasının tekil olarak OTP/eFuse donanımına yazılması şarttı.
  • Bankacılık uygulamalarının (POS) kart kabul eden kuruluşlarla (acquirer) doğrudan iletişim kurmasına izin verilmiyor; tüm akış TMC MYS üzerinden yürütülüyordu.
  • e-Belgelerde karekod bulunması yetiyordu; anlık imzalanamayan belgeler için net bir imza alanı kuralı yoktu.

• 🔄 Yeni Düzenleme (Sürüm 2.0):
  • Aylık Satış Raporu tamamen kaldırıldı.
  • İthal TMC’lerde yerel sicil numarası yerine, tekillik ve değişmezlik sorumluluğu ithalatçıda olmak kaydıyla yurt dışındaki üreticinin tanımladığı seri numarasının kullanılmasına imkân tanındı.
  • Bankacılık kuruluşlarına ait uygulamaların provizyon alma, parametre yükleme ve bankacılık gün sonu işlemleriyle sınırlı olmak üzere doğrudan bağlantı kurmasına istisna getirildi.
  • Karekod fonksiyonları detaylandırıldı: Taranan bağlantı özel entegratörce oluşturulmalı ve hem görsel görüntü (HTML/PDF) hem de imzalı XML dosyası doğrudan indirilebilir olmalıdır.
  • Anlık imzalanamayan e-Belgelerde “İmza Değeri” alanına zorunlu karakter sayısı kadar yıldız (“*****”) konulması kurala bağlandı ve e-Belge örneklerine ETTN (Evrensel Tekil Tanımlayıcı) alanı eklendi.
• ⚡ Uygulamaya Etkileri: Cihaz üreticileri, özel entegratörler ve bankalar arasındaki teknik mimari sadeleştirildi. Aylık satış raporunun kaldırılması veri trafiği yükünü azaltırken, karekoddan imzalı XML indirme zorunluluğu şeffaflık ve denetim kolaylığı sağladı.

3️⃣ Taksi Mali Cihazların Kullanım Zorunluluğunda Süre Uzatımı

• Düzenleme: GİB Süre Uzatım Duyurusu (27.08.2026) & 591 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği Madde 16

• ⏳ Önceki Durum: Taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin (basit usul dahil) Bakanlıkça onaylanmış Taksi Mali Cihazları iktisap edip kullanmaya başlama tarihi 01.09.2026 idi.

• 🔄 Yeni Düzenleme: Yetkili makamlarca yapılan teknik hazırlık ve sahada cihaz tedarik süreçleri gözetilerek söz konusu nihai uyum tarihi 16.11.2026 tarihine ertelendi.

• ⚡ Uygulamaya Etkileri: Sektör paydaşları ve onaylı cihaz üreticileri için entegrasyon ve cihaz montajı süreçlerinde 2,5 aylık ek bir intibak alanı yaratıldı.

4️⃣ Motorinde ÖTV İndirimi ve Kademeli Artış Takvimi

• Düzenleme: 13.08.2026 Tarihli ve 33339 Sayılı Resmî Gazete / 11606 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (4760 sayılı ÖTVK Eki (I) Sayılı Liste)

• ⏳ Önceki Durum: 2710.19.43.00.11 ve 2710.20.11.00.11 GTİP numaralı motorin türlerinde maktu ÖTV uygulanmakta ve 10995 sayılı Karar doğrultusunda dönemsel eşel-mobil mekanizması işletilmekteydi.

• 🔄 Yeni Düzenleme: Karar tarihi olan 13 Ağustos 2026’dan itibaren bahse konu motorin teslimlerinde ÖTV tutarı geçici olarak 0 TL/Lt yapıldı ve eşel-mobil uygulaması bu ürünler için devre dışı bırakılarak şu kademeli takvim belirlendi:
  • 13 Ağustos – 31 Ağustos 2026: 0,0000 TL/Lt
  • 1 Eylül – 30 Eylül 2026: 3,0000 TL/Lt
  • 1 Ekim – 31 Ekim 2026: 6,0000 TL/Lt
  • 1 Kasım – 30 Kasım 2026: 9,0000 TL/Lt
  • 1 Aralık – 31 Aralık 2026: 12,0000 TL/Lt
  • 1 Ocak 2027 İtibarıyla: 13,9006 TL/Lt

• ⚡ Uygulamaya Etkileri: Özellikle lojistik, tarım ve taşımacılık maliyetleri üzerinde ağustos ayında doğrudan aşağı yönlü bir maliyet avantajı sağlandı; ancak eylül ayından itibaren her ay başında devreye girecek otomatik vergi artışları, akaryakıt fiyatlama modellerine ve maliyet bütçelerine doğrudan yansıyacaktır.

5️⃣ YMM Karşıt İnceleme Tutanaklarının Elektronik Ortamda Gönderilmesinde Tarih Ertelemesi

• Düzenleme: 21.08.2026 Tarihli ve 33347 Sayılı Resmî Gazete / YMM Tasdik Raporlarına Eklenen Karşıt İnceleme Tutanaklarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi Hakkında Tebliğ (Sıra No: 1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 2)

• ⏳ Önceki Durum: 1 Sıra No.lu Tebliğ uyarınca YMM tasdik raporlarına eklenen karşıt inceleme tutanaklarının elektronik ortamda (e-Karşıt İnceleme) gönderilmesi zorunluluğunun başlangıç tarihi 01.07.2026 idi.

• 🔄 Yeni Düzenleme: Yayımlanan 2 Sıra No.lu Tebliğ ile zorunluluk başlangıç tarihi, 01.07.2026 tarihinden geçerli olmak üzere geriye dönük şekilde 01.01.2027 olarak değiştirildi.

• ⚡ Uygulamaya Etkileri: Gerek meslek mensuplarının gerekse mükelleflerin elektronik sistem uyum süreçleri ve GİB portal entegrasyonlarındaki teknik gereksinimler sebebiyle 6 aylık bir geçiş esnekliği sağlandı; bu tarihe kadar fiziki/mevcut usullerdeki süreçler işlemeye devam edecek.

6️⃣ Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerin TL’ye Dönüşüm Desteğinde Kapsamlı Revizyon ve Sıkı Denetim Rejimi

• Düzenleme: 01.08.2026 Tarihli ve 33327 Sayılı Resmî Gazete / TCMB Tebliği (Sayı: 2026/11) ile 2023/5 Sayılı Tebliğ Değişikliği

• ⏳ Önceki Durum: Firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini TCMB’ye satmalarında %2 döviz dönüşüm desteği veriliyor; belirli bir döviz almama taahhüdü alınıyor, taahhüt ihlalinde eski yaptırımlar işletiliyordu. Uygulama süresi 31.07.2026 tarihinde sona eriyordu.

• 🔄 Yeni Düzenleme:
  • Süre Uzatımı: Uygulama süresi 31.01.2027 tarihine uzatıldı (hemen yürürlüğe girdi).
  • Firma Kontrolü Tanımı: Doğrudan/dolaylı en az %50 hisse, oy hakkı veya yönetim kurulu üyesi seçme/bulundurma yetkisi regüle edilerek grup şirket ilişkileri çerçeveye alındı.
  • Döviz Pozisyon Sınırı ve Katma Değer Üst Limiti: Desteğin alınabilmesi, TCMB döviz pozisyon oranının aşılmamasına ve kârlılık ile işgücü maliyetinden oluşan katma değer tutarlarına dayalı üst limitlere bağlandı.
  • Aracılı İhracatta Tedarikçiye Doğrudan Destek: Dış Ticaret Sermaye Şirketleri (DTSŞ) ve aracı ihracatçılar kanalıyla getirilen dövizlerde, dövizin tedarikçi adına satışı mümkün kılındı ve %2’lik destek doğrudan imalatçı/tedarikçi firmanın hesabına aktarılacak şekilde düzenlendi.
  • Ağırlaştırılmış Yaptırımlar (Madde 4/A & 6/A): Gerçeğe aykırı bildirimde bulunulması halinde ödenen destek; kur farkı ve en yüksek gecelik borç verme faiziyle tahsil edilecek, firma ve kontrol ilişkisindeki tüm grup şirketleri TCMB kaynaklı kredilerden ve desteklerden men edilecek, ilgililer hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulacaktır. Aracı bankalar şüpheli işlemleri bildirmek ve 1 ayda tahsilatı sağlamakla yükümlü kılındı.

• ⚡ Uygulamaya Etkileri: Düzenleme arbitrajı ve amacına aykırı kaynak aktarımı tamamen kapatıldı; destek hacmi reel katma değer üreten ihracatçılara kanalize edilirken, aracılı ihracat yapan imalatçıların nakit akışına doğrudan temas eden bir model kuruldu (Süre uzatımı dışındaki teknik maddeler 01.10.2026 itibarıyla yürürlüğe girecektir).

7️⃣ TCMB Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Düzenlemesi Yürürlükten Kaldırıldı

• Düzenleme: 22.08.2026 Tarihli ve 33348 Sayılı Resmî Gazete / TCMB Tebliği (Sayı: 2026/12)
• ⏳ Önceki Durum: 14.03.2022 tarihli ve 2022/11 sayılı Tebliğ kapsamında, vatandaşların ve firmaların fiziki altınlarının yetkili kuyumcular ve bankalar aracılığıyla finansal sisteme dahil edilerek TL mevduat/katılma hesaplarına dönüştürülmesine yönelik TCMB teşvikli dönüşüm mekanizmaları devredeydi.

• 🔄 Yeni Düzenleme: 2022/11 sayılı Tebliğ 22 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla resmen yürürlükten kaldırıldı.

• ⚡ Uygulamaya Etkileri: Kur Korumalı Mevduat (KKM) ve altın dönüşüm hesaplarındaki tasfiye ve piyasayı sadeleştirme stratejisine paralel olarak, fiziki altın dönüşümüne dayalı özel TCMB teşvik enstrümanı yürürlükten çekilmiş oldu.

8️⃣ Basit Konaklama Turizm İşletmesi Belgelerinde Devir Yasağı ve Asgari Nitelik Şartları

• Düzenleme: 26.08.2026 Tarihli ve 33352 Sayılı Resmî Gazete / Basit Konaklama Tesisleri ile Plaj İşletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmelik Değişikliği

• ⏳ Önceki Durum: Basit konaklama belgeli tesislerin ticari satış veya işletme devirlerinde belgenin yeni işletmeciye intikaline engel özel bir tahdit bulunmuyordu; asgari teknik nitelik zorunluluğu ağırlıklı olarak plaj işletmelerine yönelik uygulanmaktaydı.

• 🔄 Yeni Düzenleme:
  • Devir Yasağı: Basit konaklama turizm işletmesi belgelerinin ölüme bağlı tasarruf veya miras yoluyla intikal haricinde satışı, devri ve el değiştirmesi yasaklandı. Aykırı devir tespiti halinde 2634 sayılı Kanun md. 34/1-e uyarınca doğrudan belge iptali uygulanacak.
  • Asgari Tesis Standartları (01.11.2026’dan itibaren): 25 oda ve üzeri tesislerde resepsiyon zorunluluğu; ilk yardım sertifikalı personel istihdamı; havuz bulunan yerlerde en az 2 sertifikalı cankurtaran, kaymaz zemin ve max. 50 cm derinliğinde çocuk havuzu (yalnızca +12 yaş kabul edenler hariç) şartı ve odalarda ilave güvenlik/kilit sistemleri şart koşuldu.
  • Bakanlık Denetim Yetkisi: Kültür ve Turizm Bakanlığı kontrolörleri denetim sürecine dahil edildi.

• ⚡ Uygulamaya Etkileri: Tesis kiralama veya işletme hakkı satışlarında belge intikalinin imkânsız hale gelmesi gayrimenkul ve turizm sektöründeki şirket devir modellerini baştan aşağı değiştirdi. Mevcut tesislerin 1 Kasım 2026’ya kadar operasyonel ve fiziksel standartlarını tamamlaması gerekmektedir.

9️⃣ KVKK İlke Kararları: Sadakat Kartlar ve Kamu Kurumlarının İnternet Paylaşımları

• Düzenleme 1 (Sadakat Kart Süre Uzatımı): 13.08.2026 Tarihli Resmî Gazete / KVKK Karar No: 2026/1491 (Karar Tarihi: 22.07.2026)
  • Kasa işlemlerinde üçüncü kişilerin telefon veya sadakat kart numarası söyleyerek işlem yapmasını sınırlandıran, doğrulamayı zorunlu kılan 2026/266 sayılı İlke Kararına uyum için tanınan 6 aylık süre (28.08.2026) 28.02.2027 tarihine uzatıldı. Perakende sektörüne SMS OTP veya biyometrik doğrulama mimarilerini kurmaları için ek 6 ay kazandırıldı.

• Düzenleme 2 (Kamuda İnternet İhlalleri İlke Kararı): 28.07.2026 Tarihli Resmî Gazete / KVKK Karar No: 2026/1301 (Karar Tarihi: 01.07.2026)
  • Kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların (belediyeler, il özel idareleri, üniversiteler) kura, sınav, atama, arsa/parsel listeleri gibi duyuruları açık internet ortamında ad, soyad, T.C. kimlik no, anne/baba adı, KPSS puanı vb. detaylarla yayımlamasının 6698 sayılı Kanun’un 4., 5., 6. ve 12. maddelerine aykırılık teşkil ettiği vurgulandı.
  • Sonuçların toplu liste yerine e-Devlet kapısı, çift faktörlü doğrulama veya yalnızca ilgilinin sorgulama yapabileceği kapalı sistemler üzerinden sunulması, zorunlu paylaşımlarda ise katı maskeleme ve imha sürelerine riayet edilmesi ilke kararı olarak bağlandı; aksi durumların Madde 18 idari para cezalarına konu olacağı netleştirildi.

🔟 2026/9 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi: Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030)

• Düzenleme: 18.08.2026 Tarihli ve 33344 Sayılı Resmî Gazete / Genelge No: 2026/9

• 🎯 Odak: 2021-2025 Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi’nin tamamlanmasının ardından, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan 2026-2030 Eylem Planı resmen yürürlüğe konuldu.

• 🚀 Temel Prensipler: “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” mottosu etrafında; kamu hizmetlerinin algoritmik entegrasyonu, veri odaklı kalkınma, dijital egemenlik, yerli büyük veri ve hesaplama altyapılarının güçlendirilmesi ile nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi hedefleniyor. Tüm kamu kurum ve kuruluşlarına eylem planındaki taahhütleri titizlikle ifa etme talimatı verildi.

1️⃣1️⃣ Borsa Dışında Gerçekleştirilecek Pay Satışlarına Oransal Sınır ve Kurul Onayı Rejimi

• Yasal Referans: SPK’nın 28.08.2026 tarih ve 52/1589 sayılı İlke Kararı (i-SPK 128.31) & VII-128.1 sayılı Pay Tebliği Madde 27

• ⏳ Önceki Durum Neydi? Pay Tebliği’nin 27. maddesi uyarınca, borsada işlem gören payların satışında belirli pay sahipleri için 12 aylık dönemde şirket sermayesinin %10’unu aşan satışlarda “pay satış bilgi formu” düzenleme ve Kurul onayına sunma yükümlülüğü bulunuyordu (14.02.2023 tarihli ilke kararıyla bu sınır geçici olarak %3 ve kümülatifte %10 olarak uygulanıyordu). Ancak bu zorunluluk münhasıran borsa içi işlemler için geçerliydi; borsa dışında kalan özel emir, BİAŞ Toptan Satışlar Pazarı (TSP) veya virman/devir yoluyla yapılan büyük hacimli işlemler Tebliğ md. 27/8 gereğince bu kapsamın dışında tutuluyordu.

• 🔄 Ne Değişti? (Yeni Düzenleme): 29.08.2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren kararla, borsa dışı satış kanalları da katı bir gözetim ve izin rejimine bağlandı:
  • Kademeli Satış Sınırı: Herhangi bir 12 aylık dönemde borsa dışında (özel emir, TSP veya virman/devir) satılabilecek azami pay oranı, fiili dolaşım oranına (FDO) göre sınırlandırıldı:
    • FDO’su %50’nin üzerinde olan şirketlerde: Sermayenin veya oy haklarının en fazla %2’si,
    • FDO’su %50 ve altında olan şirketlerde: Sermayenin veya oy haklarının en fazla %4’ü satılabilecek.
  • Sınırı Aşan Satışlara SPK İzni Şartı: Bu oranları aşan devirlerde, Pay Tebliği’nin 27/5 ve 15. maddesindeki istisnalar gözetilmeksizin, işlem öncesinde Kurul onaylı Pay Satış Bilgi Formu düzenlenmesi zorunlu hale getirildi. Onay alınmadıkça devir, TSP işlemi, özel emir veya virman gerçekleştirilemeyecek.
  • Müteselsil Sorumluluk: Kurallara uyum sorumluluğu payı devreden ortak ile devre aracılık eden yatırım kuruluşlarına yüklendi.
  • Geçiş Hükmü: 29.08.2026 tarihinden önce yapılan satışlar, 12 aylık hesaplama dönemine dahil edilmeyecek.

• ⚡ Uygulamaya ve Sektöre Etkileri: Halka açık şirketlerde hakim ortakların blok pay devirleri ve nitelikli yatırımcılara yönelik borsa dışı satış kanalları ciddi biçimde sınırlandı. Özellikle Birleşme ve Devralma (M&A) süreçlerinde blok hisse devirleri için SPK onay sürecinin (ortalamada 2-3 ay) zorunlu hale gelmesi, işlem takvimlerini doğrudan uzatacak ve hukuki risk analizlerini yeniden şekillendirecektir.

1️⃣2️⃣ Portföy Yönetim Şirketleri (PYŞ) ve Serbest Fonlarda Kapsamlı Yeniden Yapılanma

• Yasal Referans: SPK’nın 28.08.2026 tarih ve 52/1589 sayılı Kararı, III-55.1 sayılı Portföy Yönetim Şirketleri Tebliği (Md. 5, 28, 41) ve Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber Değişiklikleri

• ⏳ Önceki Durum Neydi? PYŞ’ler için asgari ödenmiş sermaye tutarları daha düşük seviyelerdeydi. Nitelikli yatırımcılara yönelik kurulan serbest fonlar portföy sınırlamalarından büyük ölçüde muaf tutuluyor; portföy yöneticisi başına ihraç edilecek fon adedinde katı bir birebir kısıt bulunmuyor ve borsa dışı türev/repo işlemlerinde esnek hareket edilebiliyordu.

• 🔄 Ne Değişti? (Yeni Düzenleme):
  • Sermaye Şartları 10 Katına Çıkarıldı (2027 İçin): Asgari ödenmiş sermaye tutarı Geniş Yetkili PYŞ’ler için 500.000.000 TL, Faaliyetleri Sınırlı PYŞ’ler için 250.000.000 TL olarak belirlendi (mevcut şirketler için yaklaşık 10 kat artış).
  • Serbest Fon Ağırlığı Olan PYŞ’lere Sermaye Artırımı: Yönetilen aylık ortalama kolektif portföyün %50’den fazlası serbest fonlardan oluşuyorsa, çıkarılmış sermayenin %10’u oranında nakit sermaye artırımı için SPK’ya başvuru zorunluluğu getirildi (ilk kontrol 2026 sonu).
  • 1 Yönetici = 1 Serbest Fon Kuralı: İhraç edilecek serbest fon sayısı, istihdam edilen portföy yöneticisi sayısını aşamayacak (mevcut yapıların uyumu için son tarih: 30.06.2029). Ayrıca her fon için en az 2 portföy yöneticisi atanacak ve bir yönetici en fazla 7 fon yönetebilecek.
  • Serbest Fonlara Yoğunlaşma ve Yatırım Limitleri: Serbest fonlar ilk kez tek ihraççı yoğunlaşma limitlerine, yönetici ilişkili taraf kısıtlamalarına ve %20 repo/ters repo tavanına tabi tutuldu. BIST 30 payları ve kamu borçlanma araçları bu limitlerde istisna tutuldu.
  • Borsa Dışı Repo/Ters Repo ve Murabaha: Borsa dışı işlemlere çerçeve sözleşme, Takasbank depo zorunluluğu ve asgari teminat şartı getirildi. Murabaha işlemleri portföylere dahil edilirken, ters murabahaya %10 borçlanma tavanı konuldu.
  • Şeffaflık: TEFAS’ta işlem gören serbest fonlarda %30’dan başlayarak %90’a kadar her %10’luk pay sahipliği değişiminin MKK tarafından KAP’ta otomatik ilanı kurala bağlandı.

• ⚡ Uygulamaya ve Sektöre Etkileri: PYŞ sektörüne giriş bariyeri olağanüstü yükseldi; sermaye artıramayan butik PYŞ’ler için birleşme, devir veya tasfiye süreçleri gündeme gelecektir. Serbest fonlara getirilen yoğunlaşma kısıtları ve BIST 30 dışı hisselerdeki daralma, fon portföylerinde mecburi hisse satışlarına yol açabilecek; kısa tutulan uyum süreleri (büyük ölçüde 31.12.2026) likiditesi düşük hisselerde fiyat oynaklığı riski doğuracaktır.

📚 Kaynakça ve İlgili Mevzuat Metinleri (Detay ve Linkler)

MPHB BDP Güncelleme Duyurusu – GİB (04.08.2026)

• PwC Duyurusu: https://www.pwc.com.tr/tr/hizmetlerimiz/insan-yonetimi-ve-organizasyon-danismanligi/sosyal-guvenlik-hizmetleri/duyurular/2026/mphb-duzenleme-programinin-guncellenmesi-hk.html
• PwC Bilgilendirme Notu (PDF): https://www.pwc.com.tr/tr/Hizmetlerimiz/sosyal-guvenlik/duyurular/2026/muhtasar-prim-beyanname-asgari-ucret-istisnasi-guncelleme.pdf

TMC Teknik Kılavuzu & e-Belge Formatları Sürüm 2.0 – GİB (17.08.2026)

• YN ÖKC Portalı Ana Sayfa: https://ynokc.gib.gov.tr/Home
• Format Kılavuzu Duyurusu (GİB): https://ynokc.gib.gov.tr/Home/DuyuruDetay/11161
• Fiş, e-Belge ve Rapor Formatları Teknik Kılavuzu Sürüm 2.0 (PDF): https://ynokc.gib.gov.tr/UploadedFiles/Files/tmc-fis-ve-e-belge-formatlari-kilavuzu-17082026.pdf
• Format Kılavuzu PwC Bülteni: https://www.pwc.com.tr/tr/hizmetlerimiz/vergi/dolayli-vergi/bultenler/e-donusum-bultenleri/2026/taksi-mali-cihazlardan-duzenlenecek-fis-e-belge-ve-rapor-formatlari-teknik-kilavuzu-surum-2-0.html?utm_source=euromessage&utm_medium=email&utm_campaign=kdv-ve-otv-bulteni&utm_content=taksi-mali-cihazlardan-duzenlenecek-fis-e-belge-ve-rapor-formatlari-teknik-kilavuzu-surum-2-0
• TMC Teknik Kılavuzu Duyurusu (GİB): https://ynokc.gib.gov.tr/Home/DuyuruDetay/11160
• Taksi Mali Cihazlar Teknik Kılavuzu Sürüm 2.0 (PDF): https://ynokc.gib.gov.tr/UploadedFiles/Files/tmc-teknik-kilavuz-17082026.pdf
• Teknik Kılavuz PwC Bülteni: https://www.pwc.com.tr/tr/hizmetlerimiz/vergi/dolayli-vergi/bultenler/e-donusum-bultenleri/2026/taksi-mali-cihazlar-teknik-kilavuzu-surum-2-0.html?utm_source=euromessage&utm_medium=email&utm_campaign=kdv-ve-otv-bulteni&utm_content=taksi-mali-cihazlar-teknik-kilavuzu-surum-2-0

591 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği Süre Uzatım Duyurusu – GİB (27.08.2026)

• GİB Süre Uzatım Duyuru Metni (PDF): https://ynokc.gib.gov.tr/UploadedFiles/Files/tmc_sure_uzatim_duyurusu.pdf
• PwC Süre Uzatım Bülteni: https://www.pwc.com.tr/tr/hizmetlerimiz/vergi/dolayli-vergi/bultenler/e-donusum-bultenleri/2026/591-sira-no-lu-vergi-usul-kanunu-genel-tebligine-iliskin-sure-uzatim-duyurusu-yayimlandi.html?utm_source=euromessage&utm_medium=email&utm_campaign=kdv-ve-otv-bulteni&utm_content=591-sira-no-lu-vergi-usul-kanunu-genel-tebligine-iliskin-sure-uzatim-duyurusu-yayimlandi

11606 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Motorinde ÖTV Düzenlemesi)

• Resmî Gazete (13.08.2026 / Sayı: 33339): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260813-0.pdf
• PwC ÖTV Bülteni: https://www.pwc.com.tr/tr/hizmetlerimiz/vergi/dolayli-vergi/bultenler/kdv-otv-bultenleri/2026/motorinde-otv-indirimi.html?utm_source=euromessage&utm_medium=email&utm_campaign=kdv-ve-otv-bulteni&utm_content=motorinde-otv-indirimi

YMM Karşıt İnceleme Tutanaklarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi Hakkında Tebliğde Değişiklik (Sıra No: 2)

• Resmî Gazete (21.08.2026 / Sayı: 33347): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260821-9.htm

Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin TL’ye Dönüşümünün Desteklenmesi Tebliğinde Değişiklik (TCMB Tebliğ No: 2026/11)

• Resmî Gazete (01.08.2026 / Sayı: 33327): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260801-4.htm

Fiziki Altınların Finansal Sisteme Kazandırılması Tebliğinin Yürürlükten Kaldırılması (TCMB Tebliğ No: 2026/12)

• Resmî Gazete (22.08.2026 / Sayı: 33348): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260822-9.htm

Basit Konaklama Tesisleri ile Plaj İşletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik

• Resmî Gazete (26.08.2026 / Sayı: 33352): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260826-1.htm
• İlgili Değerlendirme Analizi (Mondaq): https://www.mondaq.com/turkey/hotels-hospitality/1836444/basit-konaklama-turizm-%c4%b0%c5%9fletmesi-belgesinin-devri-yasakland%c4%b1-tesisler-%c4%b0%c3%a7in-asgari-nitelikler-belirlendi

KVKK Sadakat Kart Uyum Süresi Kararı (Karar No: 2026/1491)

• Resmî Gazete (13.08.2026 / Sayı: 33339): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260813-3.pdf

KVKK Kamu Veri Paylaşımları İlke Kararı (Karar No: 2026/1301)

• Resmî Gazete (28.07.2026 / Sayı: 33323): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260728-6.pdf

2026/9 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi (Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030)

• Resmî Gazete (18.08.2026 / Sayı: 33344): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260818-8.pdf

Borsa Dışında Pay Satışlarına İlişkin SPK İlke Kararı (i-SPK 128.31 / Karar No: 52/1589)

• SPK Haftalık Bülteni (28.08.2026): https://www.gsghukuk.com/tr/bultenler-yayinlar/duyurular/borsa-disinda-gerceklestirilecek-pay-satislarina-iliskin-olarak-pay-tebliginde-yapilan-degisiklikler.html
• VII-128.1 Sayılı Pay Tebliği

Portföy Yönetim Şirketleri ve Yatırım Fonları Rehberi SPK Kararı (Karar No: 52/1589)

• SPK Haftalık Bülteni (28.08.2026): https://www.gsghukuk.com/tr/bultenler-yayinlar/duyurular/portfoy-yonetim-sirketlerinin-sermaye-tutarlari-ile-yatirim-fonlarina-iliskin-rehberde-yapilan-duzenleme-ve-degisiklikler.html

• III-55.1 Sayılı PYŞ Tebliği ve Güncel Yatırım Fonları Rehberi

Resmî Gazete’nin bugünkü (1 Ağustos 2026 / Sayı: 33327) sayısında yayımlanan 2026/11 Sayılı Tebliğ ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ihracatçı ve döviz kazandırıcı firmaların yakından takip ettiği Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2023/5) hükümlerinde çok kritik ve kapsamlı düzenlemelere gitti.

Peki, “Eski durum nasıldı, yeni düzenleme ile ne değişti ve sahadaki etkileri neler olacak?” Gelin, finans ve hazine yönetimimizi doğrudan ilgilendiren bu düzenlemeyi tüm detaylarıyla ve teknik arka planıyla inceleyelim: 

📚 Yasal ve Teknik Mevzuat Arka Planı

Düzenleme; TCMB’nin yurt dışı kaynaklı dövizlerin TL’ye çevrilmesinde ödediği %2’lik döviz dönüşüm desteğinin faydalanma koşullarını, kontrol mekanizmalarını ve ceza rejimini sil baştan kurgulamaktadır.

• 2023/5 Sayılı Ana Tebliğ: İhracatçı ve döviz kazandırıcı firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini bankalar aracılığıyla TCMB’ye satması durumunda %2 oranında prim/destek ödenmesini düzenleyen ana mevzuattır. 
• 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu Md. 3: Aracı bankaların tanımsal çerçevesini çizer. 
• 2026/11 Sayılı Değişiklik Tebliği: 1 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanmış olup yürürlük tarihleri kademeli kurgulanmıştır. 

🔄 Eski Durum vs. Yeni Durum: Neler Değişti?

1️⃣ Döviz Almama Taahhüdünden “Döviz Pozisyonu Sınırı” ve “Üst Limit” Modelinden Geçiş

• ⏪ Eski Durum: Destekten yararlanmak isteyen firmalar belirli bir süre boyunca “döviz almama taahhüdü” veriyordu ve bu taahhüdün ihlali halinde müeyyideler uygulanıyordu. 
• ⏩ Yeni Durum (Tebliğ Md. 2 & 4):
  • “Döviz almama taahhüdü” mantığı yerini “TCMB tarafından belirlenecek Döviz Pozisyonu Oranı Sınırı” şartına bıraktı. Firmarlar bu sınırı aşmadıklarını aracı bankalara tevsik etmek zorunda. 
  • TCMB, satılabilecek döviz tutarına veya alınacak desteğe üst limitler getirebilecek. Üst limit hesaplanırken firmanın kârlılığı ve işgücü maliyetinden oluşan katma değer tutarları dikkate alınacak. 
• Etkisi: Kârlılığı ve istihdam/katma değeri düşük olan ancak yüksek hacimde döviz döndüren yapıların afaki destek alması engellenmiş, destek kârlılık ve iş gücü katma değerine endekslenmiştir. 

2️⃣ Aracılı İhracatta Tedarikçi Haklarının Doğrudan Korunması

• ⏪ Eski Durum: Dış Ticaret Sermaye Şirketleri (DTSŞ) veya Sektörel Dış Ticaret Şirketleri üzerinden yapılan ihracatlarda döviz dönüşüm desteği süreçleri karmaşıktı. 
• ⏩ Yeni Durum (Tebliğ Md. 2/7): Aracılı ihracat sözleşmesi kapsamında yurda getirilen dövizlerin, imalatçı/ürün tedarik eden firma adına satışı yapılabilecek. Döviz pozisyon tevsiki tedarikçi tarafından yapılacak, destek ödemesi doğrudan tedarikçinin banka hesabına aktarılacak ve hukuken satışı tedarikçi yapmış sayılacaktır. 
• Etkisi: İmalatçı/tedarikçi firmaların ihracat aracılarının eline bakmadan %2’lik desteğe doğrudan ulaşması sağlanmış, bürokratik engeller kaldırılmıştır. 

3️⃣ Ağırlaştırılan Yaptırımlar, Grup Şirketi Çapraz Yasağı ve “Firma Kontrolü” Tanımı

• ⏪ Eski Durum: Gerçeğe aykırı beyanlarda veya usulsüzlüklerde uygulanan müeyyideler sınırlıydı. 
• ⏩ Yeni Durum (Tebliğ Md. 1 & 3 – Yeni Md. 4/A):
  • Tebliğe ilk kez “Firma Kontrolü” tanımı eklendi (Doğrudan/dolaylı en az %50 hisse, oy hakkı veya yönetim kurulu üye çoğunluğu). 
  • Gerçeğe aykırı beyan/usulsüz kullanım durumunda: Ödenen destekler, oluşan kur farkı dahil edilerek ve TCMB’nin ilan ettiği en yüksek gecelik borç verme faiz oranı eklenerek geri tahsil edilecek. Ayrıca TCMB kaynaklı kredi ve desteklerden men edilecek ve suç duyurusunda bulunulacak. 
  • Grup Şirketi Engeli: Usulsüzlük tutarı ödenene kadar, firmayı kontrol eden veya firmanın kontrol ettiği tüm grup şirketlerinin ve ortakların kontrolündeki diğer tüm firmaların destek ve TCMB kredisi kullanması engellenecek! 
• Etkisi: Bir grup şirketindeki usulsüzlük, doğrudan ana/yavru/kardeş tüm şirketlerin reeskont kredilerine ve TCMB kaynaklarına erişimini kilitleyecek. Risk yönetimi gruplar bazında kritik hale gelmiştir. 

4️⃣ Bankaların Sorumluluğu ve Re’sen Tahsilat Yetkisi

• ⏩ Yeni Durum (Tebliğ Md. 3 – Yeni Md. 4/A-3): Şüpheli işlemleri TCMB’ye bildirmek bankalar için zorunlu oldu. Usulsüzlük tutarının idarece bankaya bildirilmesinden itibaren 1 ay içinde tahsil edilip aktarılmaması halinde TCMB, bu tutarı bankanın kendi nezdindeki hesaplarından RE’SEN tahsil edebilecek. 
• Etkisi: Aracı bankalar evrak inceleme, tevsik ve usulsüzlük takibinde inanılmaz derecede muhafazakâr ve katı davranacaktır. Bankalar ayrıca azami oranı TCMB tarafından belirlenecek bir komisyon alabilecektir. 

5️⃣ Uygulama Süresinin Uzatılması ve Geçiş Hükümleri

• ⏩ Süre Uzatımı (Tebliğ Md. 6): Tebliğin geçici 1. maddesindeki destek süresi 31/7/2026 tarihinden 31/1/2027 tarihine uzatılmıştır. 
• ⏩ Kazanılmış Haklar (Geçici Md. 2): 1 Ağustos 2026 öncesinde verilmiş olan “döviz almama taahhütleri” için ihlal durumunda eski yürürlükteki hükümler uygulanmaya devam edecektir. 

⏱️ Yürürlük Tarihlerine DİKKAT!

Tebliğin yürürlük maddesi ikili bir kurgu getirmiştir (Tebliğ Md. 8):

1. 1 AĞUSTOS 2026 (Bugün) Yürürlüğe Giren: Destek uygulamasının süresini 31/1/2027’ye uzatan 6. madde. 
2. 1 EKİM 2026 Tarihinde Yürürlüğe Girecekler: Yeni operasyonel şartlar, döviz pozisyonu sınırlamaları, tedarikçi aktarımları, denetim yetkileri ve ağırlaştırılmış cezaları içeren diğer tüm maddeler 1 Ekim 2026 itibarıyla hayatımıza girecektir. 

Sonuç ve Şirketlerimiz İçin Aksiyon Notları

TCMB, döviz dönüşüm desteğinde muslukları tamamen kapatmamış ancak “gerçek ve katma değerli ihracatçıyı destekleyen, usulsüzlük yapanı ise grup şirketleriyle birlikte finansal sistem dışına iten” son derece sıkı bir denetim modeli kurmuştur.

Finans Ekiplerimizin Alması Gereken Önlemler:

• ▫️ 1 Ekim 2026’ya kadar döviz pozisyonu oranlarının TCMB sınırlarına uyumu test edilmelidir. 
• ▫️ Firma kârlılığı ve iş gücü maliyetinden oluşan katma değer alt yapısı analiz edilerek faydalanılabilecek üst limitler simüle edilmelidir. 
• ▫️ Aracılı ihracat yapan imalatçılar, aracı kurumlarla olan sözleşmelerini revize ederek %2’lik desteğin doğrudan kendi hesaplarına yatması için banka altyapılarını hazırlamalıdır. 
• ▫️ Grup şirketleri arasındaki sermaye ve yönetim ilişkileri (en az %50 kontrol) gözden geçirilmeli, tek bir firmanın hatasının tüm gruba leke sürmemesi için iç denetim sıkılaştırılmalıdır. 

📚 Kaynakça ve Referanslar

• Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2023/5)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/11) – Resmî Gazete / Sayı: 33327 (1 Ağustos 2026):  https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260801-4.htm
• 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu 

(Not: Bu paylaşım genel bilgilendirme amacıyla kurgulanmış olup yasal, hukuki veya finansal bir tavsiye niteliği taşımamaktadır.)

31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7590 Sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, doğrudan vergi mevzuatımızı ilgilendiren köklü düzenlemeler getirdi. Metin içerisinden süzerek sadece vergi kanunlarında yapılan değişiklikleri ve bu değişikliklerin vergisel yansımalarını kaleme aldım.

Söz konusu kanundaki yasal referanslar, eski/yeni durum analizleri ve muhtemel vergisel etkiler şu şekildedir:

1️⃣ Damga Vergisi Kanunu: Nükleer Santral Yatırımlarına Tam Muafiyet 📝

• Yasal Referans: 488 Sayılı Damga Vergisi Kanununa Ekli (2) Sayılı Tablo – “IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar” Bölümü Madde 56 (7590 Sayılı Kanun Madde 1)

🔍 Bu Düzenlemeden Önce Durum Nasıldı?

Nükleer enerji santrallerine ilişkin düzenlenen sözleşmeler, protokollar ve yatırımla ilgili kâğıtlar, genel teşvik rejimi veya spesifik bir istisna maddesi bulunmadığı sürece genel Damga Vergisi oran ve nispetlerine tabi bulunmaktaydı.

🔄 Şimdi Neler Değişti?

• Yeni Durum: Nükleer enerji santrallerinde elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak üzere önlisans veya lisans alan tüzel kişilerin taraf olduğu, nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin düzenlenen kâğıtlar Damga Vergisi’nden (2 sayılı tablo kapsamında) tamamen istisna tutuldu.

⚡ Muhtemel Vergisel ve Finansal Etkileri:

• Yüksek tutarlı yatırım ve tedarik sözleşmelerinde oluşan ciddi Damga Vergisi maliyetleri sıfırlanarak, stratejik enerji projelerinin ilk yatırım ve finansman yükü hafifletilmiştir.

2️⃣ KDV Kanunu: Nükleer Yatırımlara Süreli İade ve İstisna Mekanizması ⚛️

• Yasal Referans: 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu Geçici Madde 47 (7590 Sayılı Kanun Madde 9)

🔍 Bu Düzenlemeden Önce Durum Nasıldı?

Büyük ölçekli yatırımlarda inşaat işleri ve makine-teçhizat alımlarına ilişkin KDV istisna veya iade süreçleri genel yatırım teşvik mevzuatı çerçevesinde sınırlı şartlarla yürütülmekteydi. Nükleer santral gibi uzun soluklu inşaat ve kurulum süreçlerine sahip yatırımlar için 2045 yılına uzanan özel bir iade takvimi bulunmuyordu.

🔄 Şimdi Neler Değişti?

• İnşaat İşlerinde KDV İadesi: 31/12/2045 tarihine kadar uygulanmak üzere; nükleer santral yatırımı için önlisans/lisans alan mükelleflerin yatırım teşvik belgesi kapsamındaki inşaat işleri nedeniyle yüklendikleri ve 6 aylık dönemlerde indirimle gideremedikleri KDV, izleyen 1 yıl içinde nakden/mahsuben iade edilebilecektir.
• Makine ve Teçhizat Teslimlerinde İstisna: Yine 31/12/2045 tarihine kadar, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri KDV’den müstisna kılınmıştır. Yüklenilen ve indirimle telafi edilemeyen KDV, 32. madde kapsamında iade alınacaktır.
• Yatırımın Tamamlanmaması Riske Bağlandı: Yatırımın tamamlanmaması halinde zamanında alınmayan veya iade edilen vergiler, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte yatırımcıdan geri tahsil edilecektir.

⚡ Muhtemel Vergisel ve Finansal Etkileri:

• Uzun yıllar süren devasa inşaat aşamasında mükellefin üzerinde biriken KDV yükü 6 aylık periyotlarla nakde dönüştürülerek nakit akışı korunmuş olacaktır. Yatırımın gerçekleşmemesi durumunda ise ağır ceza rejiminin devrede olacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

3️⃣ ÖTV Kanunu: Otomotivde Asgari Maktu ÖTV Tutarları ve Yeni Kriterler 🚘

• Yasal Referans: 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu Madde 12 (7590 Sayılı Kanun Madde 14)

🔍 Bu Düzenlemeden Önce Durum Nasıldı?

(II) sayılı listede yer alan binek otomobiller (87.03 G.T.I.P.) için ÖTV hesaplaması, aracın silindir hacmi ve ÖTV matrahı üzerinden nispi oranlar (veya asgari oran grupları) dikkate alınarak yapılmaktaydı. Belirli araç sınıflarında maktu taban vergi tutarı uygulaması bu kapsamda kurgulanmamıştı.

🔄 Şimdi Neler Değişti?

• Asgari Maktu Vergi Sınırı Geldi: 87.03 G.T.I.P. numarasındaki binek araçlar için (belirli L sınıfı motorlu araçlar ve traktörler hariç) nispi ÖTV oranı üzerinden hesaplanacak vergi tutarı; L sınıfı araçlar için 30.000 TL’den, diğer binek araçlar için 100.000 TL’den az olamayacaktır.
• Yeniden Değerleme Ayarı: Bu asgari maktu tutarlar her yıl Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen Yeniden Değerleme Oranında (YDO) artırılacaktır.
• Cumhurbaşkanına Yeni Yetkiler: Cumhurbaşkanına; asgari maktu vergi tutarlarını 10 katına kadar artırma veya sıfıra indirme, ayrıca çekiş sistemi, menzil, batarya kapasitesi, emisyon değeri, motor gücü gibi teknik parametrelere göre farklılaştırılmış matrah ve maktu vergi grupları oluşturma yetkisi verilmiştir.

⚡ Muhtemel Vergisel ve Finansal Etkileri:

• Düşük matrahlı veya indirimli nispi ÖTV’ye tabi olabilecek araçlarda dahi dip vergi tahsilatı garanti altına alınmıştır. Elektrikli ve hibrit araç teknolojilerindeki çeşitliliğe paralel olarak vergi idaresine teknik özellik odaklı anlık ÖTV ayarlama esnekliği kazandırılmıştır.

4️⃣ Kurumlar Vergisi Kanunu: Nükleer Santral Borçlanmalarında Örtülü Sermaye Esnekliği 🏢

• Yasal Referans: 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu Geçici Madde 20 (7590 Sayılı Kanun Madde 17)

🔍 Bu Düzenlemeden Önce Durum Nasıldı?

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca; kurumların ortaklarından veya ortaklarla ilişkili kişilerden doğrudan ya da dolaylı olarak temin ederek işletmede kullandıkları borçların hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin üç katını aşan kısmı örtülü sermaye sayılmakta ve bu kısma ilişkin faiz/kur farkı giderleri kurum kazancının tespitinde kanunen kabul edilmeyen gider (KEG) yapılmaktaydı.

🔄 Şimdi Neler Değişti?

• Örtülü Sermaye Oranı Düşürüldü (%25): Nükleer enerji santrallerinde elektrik üretimi için önlisans/lisans alan kurumların bu yatırımlar kapsamındaki borçlanmaları için 12. maddede yer alan %50 sınırı (ilişkili kişilerden yapılan borçlanmaların değerlendirilmesine esas oran), 31/12/2045 tarihine kadar %25 olarak uygulanacaktır. (Cumhurbaşkanına bu süreyi 5 yıla kadar uzatma yetkisi tanınmıştır).

⚡ Muhtemel Vergisel ve Finansal Etkileri:

• Yatırımcı kurumların ilişkili taraflardan sağlayacağı finansman imkânlarında örtülü sermaye takılması riski azaltılarak, borçlanma maliyetlerinin vergisel gider boyutunda kurumlara önemli bir avantaj sağlanmıştır.

Atıfta Bulunulan Yasal Referanslar:

• 31.07.2026 Tarihli ve 33326 Sayılı Resmî Gazete (7590 Sayılı Kanun): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260731-2.htm
• 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu (2 Sayılı Tablo IV/56)
• 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (Geçici Madde 47)
• 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu (Madde 12)
• 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (Geçici Madde 20)
• Referans Not: Ben bu yazıyı yayınladıktan sonra PwC’de bu konu hakkında açıklayıcı bilgi notu yayımladı onu da sizinle paylaşmak için güncellemek isterim > : https://www.pwc.com.tr/tr/hizmetlerimiz/vergi/dolayli-vergi/bultenler/kdv-otv-bultenleri/2026/7590-sayili-kanunla-kdv-ve-otv-kanunlarinda-yapilan-degisiklikler.html?utm_source=euromessage&utm_medium=email&utm_campaign=kdv-ve-otv-bulteni&utm_content=7590-sayili-kanunla-kdv-ve-otv-kanunlarinda-yapilan-degisiklikler

31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 594 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 531 Sıra No’lu Tebliğ’in 5. maddesinin 5. fıkrasını yeniden düzenleyerek akaryakıt ve LPG piyasasında faaliyet gösteren ve teminat verme yükümlülüğü bulunan mükellefler için oldukça kritik iki yeni esas getirdi.

Süreçteki yasal referanslar, eski/yeni durum analizleri ve muhtemel operasyonel yansımalar şu şekildedir:

🔍 Bu Düzenlemeden Önce Durum Nasıldı?

531 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği çerçevesinde; akaryakıt piyasasında faaliyet gösteren lisans sahipleri ile dağıtıcı ve bayi kategorisindeki mükelleflerin vergi güvenliğini sağlamak amacıyla belirli tutarlarda teminat verme yükümlülüğü bulunuyordu.

Eski uygulamada:

• Vergi uyumu yüksek olan (vergiye uyumlu) mükellefler için teminat uygulamasında doğrudan bu seviyede bir “oran indirimi” teşviki yer almıyordu.
• Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge (SMIYB) düzenleme veya kullanma incelemesi geçiren mükelleflerde ise teminatın artırılması ve tebligat sürelerine ilişkin uygulama esasları bu denli sert ve spesifik kurgulanmamıştı.

🔄 Şimdi Neler Değişti? (Madde Madde Yeni Durum)

594 Sıra No’lu Tebliğ Madde 1 ile yapılan fıkra değişikliği sonrası tablo şu şekilde netleşti:

1️⃣ Uyumlu Mükellefe %80 Teminat İndirimi Geldi ⚖️(Referans: GVK Mükerrer 121. Madde)

• Yeni Durum: Gelir Vergisi Kanunu’nun Mükerrer 121. maddesindeki şartları taşıyarak “Uyumlu Mükellef Vergi İndirimi” uygulamasından yararlanma hakkı bulunan mükellefler için verilmesi gereken teminat tutarı beşte bir (%20) oranında uygulanacaktır.
• Şart: Teminatın verileceği yıl içinde, bir önceki yıla ait Gelir veya Kurumlar Vergisi beyannamesinde uyumlu mükellef şartlarını taşımak yeterli olacaktır.

2️⃣ Sahte Belge İncelemesi Olanlara 5 Kat Teminat ve 30 Gün Süre 🚨

• Yeni Durum: Hakkında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge (SMIYB) düzenleme veya kullanma yönünden vergi inceleme raporu düzenlenen mükellefler için teminat tutarı beş katı (5x) olarak hesaplanacaktır.
• Uygulama Dönemi: Bu ağırlaştırılmış oran, vergi inceleme raporlarının vergi dairesi kayıtlarına girdiği tarih ile raporda yer alan hususların kesinleştiği tarih arasındaki sürede geçerli olacaktır.
• Tebliğ ve Tamamlama: Rapor vergi dairesine girdikten sonra mükelleflere tebliğ edilecek bir yazı ile eksik teminatların 30 gün içinde tamamlanması zorunlu kılınmıştır.

⚡ Bu Değişikliklerin Sektör ve İşletmeler Açısından Etkileri Neler Olabilir?

• Vergi Uyumuna Ciddi Teşvik: Vergisel yükümlülüklerini zamanında ve eksiksiz yerine getirerek uyumlu mükellef statüsünü koruyan akaryakıt firmaları, teminat yükümlülüklerinde %80’lik dev bir indirim elde ederek ciddi bir finansman rahatlaması sağlayacaktır.
• Sermaye ve Likidite Baskısı: Hakkında sahte veya yanıltıcı belge raporu düzenlenen mükellefler için teminatın 5 katına çıkarılması ve bunun 30 gün gibi kısa bir sürede talep edilmesi, işletmeler üzerinde ani ve ağır bir nakit akışı baskısı yaratabilir.
• İnceleme Süreçlerinin Takibi: Vergi inceleme raporunun vergi dairesi kayıtlarına girmesiyle birlikte riskli dönemin başlayacak olması, inceleme aşamasındaki mükellefler açısından sürecin yakından ve titizlikle takibini gerekli kılmaktadır.

Atıfta Bulunulan Yasal Referanslar:

• 31.07.2026 Tarihli ve 33326 Sayılı Resmî Gazete (594 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260731-10.htm
• 02.09.2021 Tarihli ve 31586 Sayılı Resmî Gazete (531 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği)
• 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu (Mükerrer Madde 121)

Mevzuat takviminde mükellefler ve işletmeler için oldukça kritik iki ayrı düzenleme ve süre eşleşmesi söz konusu. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan 29.07.2026 tarihli duyuru ve 27.07.2026 tarihli 71 Numaralı Katma Değer Vergisi Sirküleri doğrultusunda, 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki KDV bildirim ve raporlama süreçlerine ilişkin detaylar netleşti.

🔍 Bu Düzenlemeden Önce Durum Nasıldı?

7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı çerçevesinde; ithalatta gözetim uygulaması, korunma önlemleri ve haksız rekabetin önlenmesine ilişkin mevzuat uyarınca beyana esas olan KDV matrahı üzerinden hesaplanan ve indirimi kabul edilmeyen KDV’nin indirim konusu yapılıp yapılmadığının tespiti gerekiyordu.

Süreçte mükellefler açısından iki temel yükümlülük takip edilmekteydi:

1. İlgili Bildirimin Vergi Dairesine Verilmesi: İthalat bedeli tutarına bakılmaksızın ve YMM tam tasdik sözleşmesi olup olmadığı ayrımı yapılmaksızın bildirimin süresinde yapılması.
2. Özel Amaçlı YMM Raporlarının İbraz Edilmesi: Tespite ilişkin Özel Amaçlı YMM Raporlarının ilgili takvim sınırları içerisinde vergi dairesine sunulması.

🔄 Şimdi Neler Değişti? (Uygulamadaki Güncel Durum)

27.07.2026 tarihli 71 Numaralı KDV Sirküleri ve son GİB duyurusu ile yükümlülük süreleri iki ayrı kategoriye ayrıldı:

1️⃣ Özel Amaçlı YMM Raporu İbraz Süresi Uzatıldı ⏳

• Önceki Durum: Raporların teslimi için ilk belirlenen yasal süre geçerliydi.
• Yeni Durum: 7846 sayılı Karar kapsamında indirimi kabul edilmeyen KDV’nin indirim konusu yapılıp yapılmadığının tespitine ilişkin Özel Amaçlı YMM Raporlarının ibraz süresi 31.08.2026 tarihine kadar uzatıldı.

2️⃣ 2.600.000 TL ve Altı İthalat Bildirim Süresi Değişmedi!

• Kapsam: 2026 takvim yılının ilk 6 aylık (Ocak–Haziran) döneminde söz konusu Karar kapsamında ithalat yapan ve ithalat bedeli (gözetim, korunma ve haksız rekabet mevzuatı sonucu beyana esas KDV matrahı) toplamı 2.600.000 TL’ye kadar (bu tutar dahil) olan mükellefler.
• Yeni Durum: YMM tam tasdik sözleşmesi bulunsun ya da bulunmasın, veya özel hesap dönemine tabi olunsun ya da olunmasın, bu bildirim için herhangi bir süre uzatımı yapılmadı.
• Kritik Tarih: Bildirimin vergi dairesine verilmesi için son gün 31.07.2026‘dır.

⚡ Bu Değişikliklerin Etkileri ve Operasyonel Yansımaları Neler Olabilir?

• Eş Zamanlı Yanılgı Riski: YMM rapor süresinin Ağustos sonuna uzatılmış olması, vergi dairesine verilecek doğrudan bildirimin de uzadığı algısını yaratabilir. Ancak bildirimin son günü 31 Temmuz’dur. Sürelerin birbirine karıştırılması idari cezalara yol açabilir.
• Nakit Akışı ve İş Yükü Yönetimi: YMM raporlarının teslim süresinin 31 Ağustos’a çekilmesi, denetim, belge temini ve raporlama süreçlerinde mükelleflere ve denetim ekiplerine 1 aylık esneklik ve zaman kazandırmaktadır.
• Matrah Kontrolü Zarureti: 2026’nın ilk 6 ayındaki ithalat matrahı toplamının 2.600.000 TL eşiğinde kalıp kalmadığının acilen kontrol edilerek bildirim operasyonunun tamamlanması önem arz etmektedir.

Atıfta Bulunulan Yasal Referanslar:

• 7846 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
• 27.07.2026 Tarihli ve 71 Numaralı Katma Değer Vergisi (KDV) Sirküleri
• Gelir İdaresi Başkanlığı 29.07.2026 Tarihli Duyurusu: https://gib.gov.tr/duyuru-arsivi/guncel/18569_7846_sayili_cumhurbaskani_karari_kapsaminda_indirimi_kabul_edilmeyen_katma_deger_vergisi_bildirimine_iliskin_duyuru
• Referans Not: Ben bu yazıyı yayınladıktan 2 gün sonra PwC’de bu konu hakkında açıklayıcı bilgi notu yayımladı onu da sizinle paylaşmak için güncellemek isterim > : https://www.pwc.com.tr/tr/hizmetlerimiz/vergi/dolayli-vergi/bultenler/kdv-otv-bultenleri/2026/71-nolu-kdv-sirkuleri-hakkinda-duyuru.html?utm_source=euromessage&utm_medium=email&utm_campaign=kdv-ve-otv-bulteni&utm_content=71-nolu-kdv-sirkuleri-hakkinda-duyuru

🚀 Gelir Vergisinde Reform Dönemi: Ücretler, Yurt Dışı Kazançlar ve Start-Up Hisselerinde Ezber Bozan Yeni Esaslar

4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de peş peşe yayımlanan 333, 334 ve 335 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğleri, Türkiye’nin doğrudan yabancı yatırımları çekme, nitelikli iş gücü maliyetlerini hafifletme ve start-up ekosistemini büyütme stratejisinde yasal güvenceler dönemini başlattı.

Anayasa Mahkemesi kararlarının ve yeni reform kanunlarının yansımalarını içeren bu üç tebliği; kurumsal planlamalarımıza yön verecek şekilde tüm teknik detayları, matrah düzeltme mekanizmaları ve operasyonel etkileriyle birlikte, hiçbir detayı atlamadan masaya yatırıyoruz:

🏢 1) Nitelikli Hizmet Merkezlerinde Ücret İstisnası ve İFM Ayrıcalığı

• Kanuni Dayanak: Gelir Vergisi Kanunu (GVK) Madde 23/1-20 (7582 sayılı Kanunun 5. maddesiyle eklenen bent). 
• 🔙 Önceki Durum: 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında kurulan nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen personelin ücretleri, herhangi bir genel vergi istisnasına tabi olmaksızın, artan oranlı gelir vergisi tarifesine göre tamamen vergilendiriliyordu. Bu durum, küresel şirketlerin operasyon merkezlerini Türkiye’ye taşımasında ciddi bir bordro yükü oluşturuyordu.
• 🆕 Yeni Durum: Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan “nitelikli hizmet personeli”ne ödenen aylık ücret, mesai, prim, ikramiye ve huzur hakkı gibi tüm ödemeler ücret kapsamında kabul edilerek brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna edilmiştir.
  • Kritik Bölge Sınırı: Eğer bu merkez, Cumhurbaşkanınca uygun bulunan bir Endüstri Bölgesinde veya katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi (İFM) bünyesinde faaliyet gösteriyorsa, istisna sınırı brüt asgari ücretin 5 katı olarak uygulanır. 
  • Damga Vergisi Avantajı: Gelir vergisinden istisna edilen bu tutarlara damga vergisi istisnası da aynen tatbik edilecektir. Sınırı aşan kısımlar ise genel hükümler çerçevesinde vergilendirilir. 
  • 🔢 Matrah Hesaplama İnceliği (Tebliğ Örnekleri): Brüt asgari ücretin 33.030 TL olduğu bir dönem senaryosunda;
    • Normal Bölge Örneği: Brüt 90.000 TL alan bir personelin ücreti, 3 kat sınırı olan 99.090 TL’nin altında kaldığı için vergi sıfırdır. 
    • İFM Örneği: Brüt 200.000 TL alan bir personelin ücretinin 5 kat sınırı (165.150 TL) altında kalan kısmı istisna edilecek; aşan 34.850 TL üzerinden asgari ücret mahsubu yapıldıktan sonra kalan gelir vergisi beyan edilecektir. 
• 🎯 Operasyonel Etkiler: Çok uluslu şirketlerin yönetim, yazılım ve operasyonel destek merkezlerini (Shared Service Center) Türkiye’ye kaydırması için muazzam bir bordro teşviki doğmuştur. İnsan kaynakları planlamasında İFM ve Endüstri Bölgeleri, işveren maliyetini düşürmek adına öncelikli lokasyonlar haline gelecektir.

🌍 2) Yurt Dışı Kazanç ve İratlara 20 Yıllık Küresel İstisna Kalkanı

• Kanuni Dayanak: GVK Mükerrer Madde 20/D (7582 sayılı Kanunun 4. maddesiyle eklenen madde). 
• 🔙 Önceki Durum: GVK Madde 3’teki “tam mükellefiyet” ilkesi gereği, Türkiye’de yerleşik sayılan gerçek kişiler, dünyanın neresinde elde ederlerse etsinler tüm kazançlarını Türkiye’de beyan edip vergisini ödemek zorundaydı. Yurt dışındaki bir gayrimenkulün kirası veya yabancı bir şirketin kâr payı doğrudan Türk vergi matrahına giriyordu. 
• 🆕 Yeni Durum: Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son 3 takvim yılında Türkiye’de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla, Türkiye dışında elde ettikleri kazanç ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesnadır.
  • Mükellefiyet İstisnası: Bu kişilerin geçmişte Türkiye’den elde ettiği gayrimenkul sermaye iradı (kira), menkul sermaye iradı veya değer artış kazancı nedeniyle beyanname vermiş olması bu istisnaya engel teşkil etmez. Ancak geçmiş 3 yılda Türkiye’de ticari kazanç mükellefiyeti olanlar veya tek işverenden de olsa ücret geliri elde edenler kapsam dışıdır. 
  • Beyan ve Gider Kısıtlaması: İstisna kapsamındaki gelirler için yıllık beyanname verilmez; Türkiye’deki diğer gelirler için beyanname verilse dahi bu yurt dışı kazançlar matraha dahil edilmez. Bu kazançlara ilişkin gider ve maliyetler, Türkiye’deki vergiye tabi kazançların tespitinde dikkate alınamaz ve yurt dışından ödenen vergiler mahsup edilemez. 
  • ⏱️ Kritik Süre Sınırı: İstisnadan yararlanmak için mükellefin yerleştiği takvim yılının sonuna kadar vergi dairesine başvurup “İstisna Belgesi” alması zorunludur (Kasım-Aralıkta yerleşenler için takip eden yılın ikinci ayının sonuna kadar ek süre tanınmıştır). Süresinde başvurmayanlar bu hakkı tamamen kaybeder. 
  • ⚠️ Sonradan İhlal Riski: İstisna şartlarını taşımadığı sonradan (örneğin geçmişe dönük kayıt dışı bir yurtiçi ticari mükellefiyet tespitiyle) anlaşılanların belgesi iptal edilir ve alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle geri alınır. 
• 🎯 Operasyonel Etkiler: Yurt dışındaki yüksek net değerli yatırımcılar, fon yöneticileri ve dijital göçmenler için Türkiye, tam anlamıyla küresel bir vergi merkezi niteliğine kavuşmuştur. Dikkat edilmesi gereken en hassas nokta; Türkiye’de yerleşik olarak yurt dışındaki müşterilere verilen danışmanlık veya serbest meslek hizmetlerinin kazancı “Türkiye’de elde edilmiş” sayılacağından bu istisnanın kapsamı dışındadır; istisna sadece tamamen yurt dışı kaynaklı iratları korur. 

🚀 3) Teknogirişim Şirketlerinde Pay Senedi Teşviki ve Dönemsel Düzeltmeler

• Kanuni Dayanak: GVK Madde 17 (7524 ve 7582 sayılı Kanunlarla yeniden düzenlenen madde). 
• 🔙 Önceki Durum: 7524 sayılı Kanunla getirilen ilk modelde, teknogirişim şirketlerince personele bedelsiz/indirimli verilen hisse senetlerinin istisna sınırı personelin o yıldaki 1 yıllık brüt ücret tutarı kadardı. Elde tutma sürelerine ilişkin ihlallerde de kademeler daha uzundu (3, 4-6, 7-12 yıl) ve dönemsel matrah düzeltmelerinde net bir prosedür bulunmuyordu. 
• 🆕 Yeni Durum: Teknogirişim şirketi niteliğini haiz işverenlerce hizmet erbabına verilen bedelsiz veya indirimli pay senetlerinin, verildiği tarihteki rayiç değerinin bir yıllık brüt ücret tutarının iki katını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna edilmiştir. Limit 1 katından 2 katına çıkartılarak teşvik genişletilmiştir.
  • 🔄 Yıl İçi Tahmini Hesaplama ve Düzeltme Mekanizması: Hisse verildiği tarihte personelin yıllık brüt ücreti tam bilinemiyorsa, o aydaki brüt ücreti 12 ile çarpılarak geçici bir sınır bulunur. Yıl sonunda gerçekleşen yıllık brüt ücret netleştiğinde düzeltme yapılır:
    • Eksik İstisna Durumu: Yıl sonu gerçekleşen ücret tahminden yüksek çıkarsa, hissenin verildiği döneme ait Muhtasar beyannamesi düzeltilerek geçmişte vergilendirilen kısım istisnaya dahil edilir. 
    • Fazla İstisna Durumu: Yıl sonu gerçekleşen ücret tahminden düşük kalırsa, ilgili dönemin beyannamesi düzeltilerek fazladan yararlanılan istisna tutarı brüte iblağ edilir; vergi ziyaı cezası kesilmeksizin sadece gecikme faiziyle işverenden tahsil edilir. 
  • 📉 Elde Tutma ve İhlal Kademeleri: Hisseyi alan personel bu pay senetlerini;
    • İlk 2 tam yıl içinde satarsa: İstisna edilen verginin %100’ü, 
    • 3 ila 4 yıl içinde satarsa: İstisna edilen verginin %75’i, 
    • 5 ila 6 yıl içinde satarsa: İstisna edilen verginin %25’i, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte işverenden tahsil edilir. 6 tam yıl dolduktan sonra elden çıkarılırsa vergi tamamen sıfırlanır. 
  • 💼 İşten Ayrılma ve Vefat Durumu: Çalışanın hisseleri aldıktan sonra işten ayrılması veya vefatı halinde mirasçılarının hisseleri elinde tuttuğu süreler, 6 yıllık elde tutma süresinin hesabında aynen dikkate alınmaya devam eder. 
  • ⏰ Zamanaşımı Güvencesi: İstisna nedeniyle zamanında alınmayan vergilere ilişkin zamanaşımı süresi, hisselerin verildiği tarihte değil, hisselerin elden çıkarıldığı tarihi takip eden takvim yılı başından itibaren işlemeye başlar. 
• 🎯 Etki Analizi: Start-up’lar için yetenekli çalışanları “Stock Option” modelleriyle şirkete bağlama stratejisi yasal olarak tescillenmiştir. İnsan kaynakları departmanlarının, hisse senedi devri yapılan personelin hisse hareketlerini yakından izlemesi ve elden çıkarma durumlarını Ek-2 dilekçesiyle vergi dairesine bildirme yükümlülüğünü sıkı takip etmesi kritik önemdedir. 

⚠️ Önemli Hatırlatma: Bu analiz, yayımlanan Resmi Gazete genel tebliğ metinleri üzerinden gerçekleştirilmiş teknik bir durum tespiti ve kurumsal bilgilendirme çalışmasıdır. Şirketlerinizin operasyonel süreçleri, yasal bildirimleri ve spesifik vergi planlamaları için resmi idari açıklamaların takip edilmesi gerekmekte olup, bu metin hukuki veya mali bir tavsiye niteliği taşımamaktadır.

Kaynakça:

1-) https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260704-16.htm

2-) https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260704-15.htm

3-) https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260704-14.htm

🚀 Kurumlar Vergisinde Yeni Dönem: İmalat, Transit Ticaret ve Hizmet İhracatında Ezber Bozan Değişiklikler

4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 26 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile iş dünyasını, üretim sektörünü ve uluslararası ticaret yapan şirketleri doğrudan etkileyen devrim niteliğinde adımlar atıldı. 7577 ve 7582 sayılı Kanunlarla yapılan yasal değişikliklerin uygulama usullerini belirleyen bu tebliğ, vergi planlamalarımızı tamamen güncellemeyi zorunlu kılıyor.

Karakter sınırı olmaksızın, tebliğle gelen kritik değişikliklerin röntgenini “Eskiden nasıldı?”, “Şimdi nasıl oldu?” ve “Operasyonel süreçlere etkileri neler olacak?” pencerelerinden, analitik bir yaklaşımla masaya yatırıyoruz:

🏥 1) Vakıf Üniversitesi Hastanelerine Vergi Muafiyeti Son Buluyor

• Kanuni Dayanak: 2547 sayılı Kanun Ek Madde 7 ve KVK Madde 4/1-b. 
• 🔙 Önceki Durum: Vakıf üniversiteleri bünyesinde ticari/iktisadi işletme şeklinde bedel karşılığı sağlık hizmeti veren hastane, poliklinik ve rehabilitasyon merkezi gibi kurumlar kurumlar vergisinden muaf tutuluyordu. 
• 🆕 Yeni Durum: 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere bu muafiyet tamamen kaldırılmıştır. Bahsi geçen sağlık kurumlarının bu tarih itibarıyla kurumlar vergisi mükellefiyet kayıtlarını tesis ettirmeleri zorunludur. 
• 🎯 Etki Analizi: Sağlık sektöründeki vakıf-özel sektör rekabetinde mali dengeler değişiyor. Vakıf üniversitesi hastanelerinin 2027 yılı itibarıyla bütçe ve mali tablolarında kurumlar vergisi yükünü dikkate alarak fiyatlama ve operasyonel nakit akışı planlaması yapması gerekecektir.

📦 2) Serbest Bölgelerdeki İmalatçılara “Bölge İçi Satış” Müjdesi

• Kanuni Dayanak: Serbest Bölgeler Kanunu Geçici Madde 3/2-a ve KVK Genel Tebliği Bölüm 5.12.3.1. 
• 🔙 Önceki Durum: Serbest bölgelerde imalat faaliyeti yürüten mükellefler, yalnızca imal ettikleri ürünlerin yurt dışına satışından elde ettikleri kazançlar için gelir veya kurumlar vergisi istisnasından yararlanabiliyordu. 
• 🆕 Yeni Durum: 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere; serbest bölgelerde üretilen ürünlerin sadece yurt dışına değil, serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelere yapılan satışlarından elde edilen kazançlar da kurumlar vergisinden müstesna tutulacaktır. Türkiye içine (yurt içine) yapılan satışlar ise yine istisna kapsamı dışında kalacaktır. 
• Örnek: Serbest bölgedeki bir imalatçı firmanın yurt dışına satışı (İstisna), başka bir serbest bölgedeki firmaya satışı (İstisna); ancak Türkiye’deki yerleşik bir firmaya satışı vergiye tabi olacaktır. 
• 🎯 Etki Analizi: Serbest bölgeler arasındaki ticaret hacmini ve bölge içi tedarik zincirini muazzam derecede teşvik edecek bir adım. Serbest bölgelerdeki üreticiler için müşteri portföyünü vergi avantajını kaybetmeden genişletme fırsatı doğmuştur.

🌐 3) Transit Ticaret ve Aracılık Kazançlarına %95 – %100 Vergi İndirimi

• Kanuni Dayanak: KVK Madde 10/1-i. 
• 🔙 Önceki Durum: Yurt dışından alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yine yurt dışına satılması (transit ticaret) veya bu işlemlere aracılık edilmesinden sağlanan kazançlar genel oranda vergilendiriliyordu.
• 🆕 Yeni Durum: Kurumların yurt dışından satın aldıkları malları Türkiye’ye getirmeksizin yurt dışında satmalarından veya yurt dışındaki alıcı-satıcı arasındaki işlemlere aracılık etmelerinden elde ettikleri kazançların %95’i kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek. Eğer bu faaliyet İstanbul Finans Merkezi (İFM) Bölgesinde (katılımcı belgesiyle) ya da belirlenen Endüstri Bölgelerinde yürütülüyorsa indirim oranı %100 olarak uygulanacaktır. 
• Kritik Şartlar: Alıcı ve satıcının Türkiye dışında olması ve en önemlisi kazancın, beyanname verme süresinin sonuna kadar Türkiye’ye transfer edilmiş olması şarttır (Süre geçtikten sonra getirilen paralar için indirim hakkı ölür). Değişiklik içermeyen dijital aktivasyon/oyun/lisans kodlarının doğrudan yurt dışına satışı da bu kapsamdadır; ancak ödeme aracı/hediye kartı niteliğindeki unsurlar indirim dışıdır. 
• 🎯 Etki Analizi: Türkiye’nin küresel bir transit ticaret ve lojistik yönetim merkezi olmasını destekleyen tarihi bir adım. Şirketlerin yurt dışı trading operasyonlarını Türkiye’deki şirket organizasyonları üzerinden yürütmesi finansal açıdan son derece cazip hale gelmiştir.

🏢 4) Nitelikli Hizmet Merkezlerine 20 Yıllık Vergi Teşviki

• Kanuni Dayanak: KVK Madde 10/1-j. 
• 🔙 Önceki Durum: Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezlerinin yurt dışı faaliyet kazançlarına yönelik bu denli uzun soluklu ve geniş bir genel indirim mekanizması bulunmuyordu.
• 🆕 Yeni Durum: Nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyette bulunan kurumların, münhasıran bu faaliyetleri kapsamında yurt dışından elde ettikleri kazançların %95’i (İFM veya uygun bulunan Endüstri Bölgelerinde faaliyet gösterenler için %100’ü) kurum kazancından indirilebilecektir. Bu indirim, merkezlerin faaliyete geçtiği hesap dönemi dahil 20 hesap dönemi boyunca kesintisiz uygulanacaktır. Paranın beyanname dönemine kadar Türkiye’ye getirilmesi burada da zorunludur. 
• 🎯 Etki Analizi: Uluslararası şirketlerin operasyonel destek, yazılım, çağrı merkezi veya yönetim merkezi gibi birimlerini (Shared Service Center) Türkiye’ye taşıması için harika bir küresel teşvik kartı sunulmuştur. 20 yıllık süre, yabancı sermaye için çok güçlü bir projeksiyon imkanı tanımaktadır.

🏭 5) Sanayi ve Tarım Üretiminde 12,5 Puanlık Dev Vergi İndirimi

• Kanuni Dayanak: KVK Madde 32/7, 8 ve 9. 
• 🔙 Önceki Durum: Sanayi sicil belgesini haiz kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı yalnızca 1 puan indirimli uygulanıyordu. Zirai (tarımsal) üretim yapan kurumlar için ise böyle bir indirim tasarlanmamıştı. 
• 🆕 Yeni Durum: 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere; sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretimle iştigal eden kurumlar ile Tarım ve Orman Bakanlığı kayıtlarına (ÇKS vb.) sahip fiilen zirai üretim yapan kurumların bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 12,5 puan indirimli (%12,5 olarak) uygulanacaktır. (Not: 2026 yılı kazançları için 1 puanlık indirim devam edecektir). 
• Çifte İndirim Yasağı: İmalatçı kurumlar imal ettikleri ürünleri ihraç ederlerse, hem üretim indiriminden hem de 5 puanlık ihracat indiriminden aynı anda (toplam 17,5 puan olarak) yararlanamazlar; kazanca direkt %12,5 oranı uygulanır. Halka arz edilmiş (%20 en az) kurumlarda ise önce 2 puanlık halka arz indirimi, ardından bu indirimler matraha yedirilir. 
• 🎯 Etki Analizi: Üretim ve tarım sektörüne sağlanan bu devasa vergi indirimi, sanayicinin ve tarımsal üreticinin üzerindeki işletme sermayesi baskısını hafifletecektir. Yatırımların teşviki ve öz sermayenin güçlenmesi adına son dönemin en radikal vergi reformlarından biridir.

📊 6) Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Matrahında Yeni Düzenleme

• Kanuni Dayanak: KVK Madde 32/5. 
• 🆕 Yeni Durum: Tebliğle birlikte, yukarıda saydığımız yeni indirim mekanizmaları (Transit Ticaret 10/1-i ve Nitelikli Hizmet Merkezi 10/1-j kazançları ile İFM finansal hizmet ihracı kazançları), Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi hesaplaması yapılırken kurum kazancından düşülebilecek istisna ve indirimler arasına dahil edilmiştir. 
• 🎯 Etki Analizi: Bu indirimlerden yararlanan mükelleflerin asgari vergi engeline takılmasının önüne geçilmiş, teşviklerin fiilen amaca hizmet etmesi yasal güvenceye bağlanmıştır. 

⚠️ Önemli Hatırlatma: Bu yazı, 4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 26) hükümleri doğrultusunda, tamamen bilgilendirme ve teknik analiz amacıyla kaleme alınmıştır. Şirketlerinizin özel mali durumları ve vergi planlamaları için yasal bir tavsiye veya yönlendirme niteliği taşımamakta olup, süreçlerin kurumsal danışmanlar eşliğinde yürütülmesi tavsiye edilir.

Kaynakça: 

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260704-13.pdf

⛽📊 Akaryakıt, Tütün ve Alkollü İçeceklerde ÖTV Ayarı: Eşel-Mobilin Sonu ve ÜFE Güncellemesi

3 Temmuz 2026 tarihli ve 33299 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11488 ve 11489 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ile akaryakıt, tütün mamulleri ve alkollü içeceklerin Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) dinamiklerinde çok stratejik ve yapısal değişikliklere gidildi.

4760 sayılı ÖTV Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca normal şartlarda her yıl ocak ve temmuz aylarında otomatik olarak uygulanan son 6 aylık ÜFE artışı mekanizması, bu kararlarla bazı ürün grupları için askıya alınırken, bazıları içinse farklı bir vergi dengelemesi modeline dönüştürüldü.

Karakter sınırı olmaksızın, bu kritik mali hamlenin operasyonel ve sektörel etkilerini “Eskiden nasıldı?” ve “Şimdi nasıl oldu?” kıyaslamalarıyla masaya yatırıyoruz:

🚗 A) Akaryakıt ve Petrol Ürünleri (I Sayılı Liste) Düzenlemeleri

1️⃣ Eşel-Mobil Sisteminde Kademeli Geçiş ve Veda

• Kanuni Dayanak: ÖTV Kanunu eki (I) sayılı listenin (A) cetveli. 
• 🔙 Önceki Durum: Uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki dalgalanmaların akaryakıt bayi satış fiyatlarına doğrudan yansımaması amacıyla uygulanan eşel-mobil sisteminde; fiyat artışlarında ÖTV tutarı gerçekleşen artışın %75’i kadar azaltılıyor, fiyat düşüşlerinde ise %75’i kadar artırılarak denge sağlanıyordu. 
• 🆕 Yeni Durum: Getirilen yeni düzenlemeyle koruma kalkanı kademeli olarak daraltıldı. Fiyat artışlarında ÖTV azalış oranı 31 Temmuz 2026’ya kadar %50, 1 Ağustos – 30 Eylül 2026 arasında %25 olarak uygulanacak; fiyat düşüşlerinde ise ÖTV tamamı kadar artırılacak. En kritik nokta ise, akaryakıttaki eşel-mobil sistemi 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla tamamen sona erecek. 
• 🎯 Etki Analizi: Akaryakıt fiyatları üzerindeki kamu sübvansiyonu kademeli olarak kalkıyor. 1 Ekim 2026’dan itibaren pompa fiyatları, küresel petrol piyasası ve döviz kurlarındaki hareketlere karşı tamamen geçirgen hale gelecektir. Bu durum şirketlerin lojistik ve operasyonel maliyet yönetiminde çok daha dinamik bütçelemeler yapmasını zorunlu kılacaktır.

2️⃣ Otomatik ÜFE Artışının Askıya Alınması

• 🔙 Önceki Durum: ÖTV Kanunu Madde 12/3 uyarınca TÜIK tarafından açıklanan 6 aylık ÜFE oranının (%16,09) akaryakıt ve madeni yağlardaki maktu ÖTV tutarlarına otomatik olarak eklenmesi gerekiyordu. 
• 🆕 Yeni Durum: Cumhurbaşkanı yetkisi dahilinde, (I) sayılı listedeki petrol ürünleri ve madeni yağlar için bu temmuz döneminde ÜFE artışı uygulanmaması kararlaştırıldı. Temmuz-Aralık 2026 döneminde mevcut maktu ÖTV tutarlarının uygulanmasına aynen devam edilecek. 
• 🎯 Etki Analizi: Eşel-mobil sisteminin daraltılmasından doğacak fiyat baskısı, otomatik ÜFE artışının pas geçilmesiyle dengelenmeye çalışılmıştır. Kısa vadede maliyet şokunun önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

🚬 B) Tütün Mamulleri ve Sigaralar (III Sayılı Liste) Düzenlemeleri

1️⃣ Nispi Vergi Oranında İndirim, Maktu Vergide Artış (Mali Çarpan Ayarı)

• Kanuni Dayanak: ÖTV Kanunu eki (III) sayılı listenin (B) cetveli. 
• 🔙 Önceki Durum: Tütün içeren sigaralar ve bazı tütün mamullerinde nispi ÖTV oranı %45 olarak uygulanıyordu. Maktu vergi tutarı ise paket başına 17,2720 TL seviyesindeydi. 
• 🆕 Yeni Durum: Sigara ve belirli tütün mamullerinde nispi ÖTV oranı %45’ten %42’ye indirildi. Buna karşılık, paket başına alınan maktu vergi tutarı 23,7404 TL’ye (asgari maktu vergi ise asgari 2,2953 TL’ye) yükseltildi. Tıpkı akaryakıtta olduğu gibi, bu gruptaki ürünler için de temmuz ayındaki otomatik ÜFE artışı uygulanmadı. 
• 🎯 Etki Analizi: Nispi verginin düşürülüp maktu verginin artırılması, sektör literatüründe “mali çarpanın düşürülmesi” anlamına gelir. Bu hamle, tütün firmalarının maliyet artışlarını perakende satış fiyatlarına katlayarak yansıtma (zam yapma) ihtiyacını azaltır. Fiyat istikrarını korurken kamunun vergi gelirini maktu olarak güvenceye alan akıllıca bir finansal mühendislik adımıdır.

🍷 C) Alkollü İçecekler ve Diğer Ürünlerde Doğrudan ÜFE Artışı

• Kanuni Dayanak: ÖTV Kanunu Madde 12/5. 
• 🔙 Önceki Durum: Alkollü içecekler (A cetveli) ve kapsam dışı kalan bazı tütün mamulleri eski maktu vergi tutarları üzerinden vergilendiriliyordu. 
• 🆕 Yeni Durum: Bu ürün gruplarında herhangi bir istisna veya erteleme mekanizması işletilmedi. TÜİK tarafından açıklanan %16,09 oranındaki 6 aylık ÜFE artışı, maktu vergi tutarlarına doğrudan yansıtıldı. 
• Örnek Değişimler:
  • Malttan üretilen biralarda maktu vergi litre başına 12,4849 TL’den 14,4937 TL’ye yükseldi. 
  • Rakıda maktu vergi saf alkol litresi başına 1.705,9025 TL’den 1.980,3822 TL’ye çıktı. 
  • Cin, Votka ve Likör grubunda ise bu tutar 1.919,1384 TL’den 2.227,9277 TL seviyesine ulaştı. 
• 🎯 Etki Analizi: Maliyet enflasyonunun doğrudan satış fiyatlarına yansıyacağı bir dönem bizi bekliyor. İlgili sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin işletme sermayesi ihtiyaçları ve stok maliyetleri bu vergi artışıyla birlikte yükselecektir.

⏳ Geçerlilik Süresi: Yeni belirlenmiş olan bu maktu ve asgari maktu vergi tutarları, Cumhurbaşkanı tarafından yeni bir karar alınmadığı müddetçe, bir sonraki 6 aylık ÜFE verilerinin açıklanacağı 4 Ocak 2027 tarihine kadar yürürlükte kalacaktır.

⚠️ Önemli Not: Bu analiz, ilgili Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararları doğrultusunda bilgilendirme amacıyla kaleme alınmış olup, şirketlerinizin ticari kararları ve fiyatlama politikaları için resmi mevzuat tebliğlerinin takibini yapmanız gerekmektedir; yasal bir yönlendirme veya tavsiye niteliği taşımamaktadır.

Kaynakça:

1-)https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260703M1-2.pdf

2-)https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260703M1-1.pdf

3-) https://www.pwc.com.tr/tr/hizmetlerimiz/vergi/dolayli-vergi/bultenler/kdv-otv-bultenleri/2026/petrol-urunleri-tutun-mamulleri-alkollu-iceceklerde-otv-duzenlemeleri.html

🏦 Para Politikasında Yeni Hamle: TCMB Zorunlu Karşılık Oranlarını Yeniden Şekillendirdi!

1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/10) ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bankacılık sistemindeki yabancı para yükümlülüklere uygulanan zorunlu karşılık oranlarında çok kritik bir güncellemeye gitti.

Gelin bu teknik düzenlemeyi “Eskiden nasıldı?”, “Şimdi nasıl oldu?” ve “Piyasalara olası etkileri nelerdir?” pencerelerinden, karmaşadan uzak ve analitik bir süzgeçle masaya yatıralım:

🔍 Teknik Düzenlemenin Röntgeni (Madde 1 & 2)

Tebliğin 1. maddesi ile ana tebliğin 6. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan yabancı para yükümlülüklere ilişkin zorunlu karşılık oranları tablosu tamamen değiştirilmiş ve dördüncü fıkra yürürlükten kaldırılmıştır. Ayrıca 7. maddenin sekizinci fıkrası da iptal edilmiştir.

Yeni düzenleme uyarınca Yabancı Para (YP) yükümlülüklerde uygulanacak güncel oran matrisi şu şekildedir:

• Mevduat/Katılım Fonu (Yurt Dışı Bankalar Hariç):
  • Vadesiz, ihbarlı ve 1 aya kadar vadeli hesaplarda: %32
  • 3 aya, 6 aya, 1 yıla kadar ve 1 yıl ve daha uzun vadeli hesaplarda sabitlenerek: %28
• Müstakrizlerin Fonları: %25
• Diğer Yükümlülükler (Yurt Dışı Bankalar Dâhil):
  • 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli: %21
  • 2 yılı kapsayan vadelerde: %10
  • 3 yıla kadar vadeli: %8
  • 5 yıla kadar vadeli: %3
  • 5 yıldan uzun vadeli borçlanmalarda: %0
• Repo İşlemleri: Bankaların 1 yıla kadar vadeli diğer yükümlülüklerinden yurt içi yerleşiklerle yapılan repo işlemlerinden sağlanan fonlar için karşılık oranı: %25

🔄 Önceki Durum vs. Yeni Durum Kıyaslaması

• 🔙 Önceki Durum: TCMB, döviz likiditesini ve piyasadaki kredi genişlemesini kontrol etmek adına yabancı para mevduat ve fonlarda daha esnek ya da farklılaştırılmış kademeli oranlar uyguluyordu. Özellikle uzun vadeli YP mevduatları teşvik edici makroihtiyati tedbirler devredeydi.
• 🆕 Yeni Durum: Kısa vadeli YP mevduatlarında zorunlu karşılık oranı %32 gibi oldukça yüksek bir seviyeye çekilirken, 3 aydan başlayıp 1 yıl ve üzerine kadar uzanan tüm vadeli YP hesaplarında oran %28 olarak tek tipleştirilmiştir. Yurt içi yerleşiklerle yapılan kısa vadeli YP repo işlemlerine de %25 oranında güçlü bir karşılık yükümlülüğü getirilmiştir.

🎯 Bu Değişikliğin Finansal Sistem ve Piyasalara Etkileri Neler Olabilir?

• Likiditenin Çekilmesi ve Sıkılaşma: Kısa vadeli döviz hesaplarına uygulanan karşılıkların %32’ye yükseltilmesi, bankaların Merkez Bankası bünyesinde bloke etmek zorunda kalacağı döviz miktarını artıracaktır. Bu durum, piyasadaki döviz likiditesini doğrudan sterilize ederek sıkı para politikasını destekler.
• Bankaların Maliyet ve Sendikasyon Dengesi: Bankalar için yabancı para cinsinden fon toplamanın zorunlu karşılık maliyeti yükselmiştir. Özellikle yurt içi yerleşiklerle yapılan repo işlemlerine getirilen %25’lik karşılık yükü, bu enstrümanın çekiciliğini azaltabilir. Bankalar, pasif yönetiminde yurt dışı uzun vadeli borçlanmalara (%0 ila %10 arası düşük karşılık avantajı nedeniyle) daha fazla yönelebilirler.
• Mevduat Faizlerine Yansıması: Bankaların topladıkları döviz mevduatlarının neredeyse üçte birini Merkez Bankası’na sıfır ya da düşük getiriyle yatırmak zorunda kalması, YP mevduatlara sunacakları net faiz oranları üzerinde baskı yaratabilir veya kredi faiz marjlarını etkileyebilir.

⚠️ Önemli Hatırlatma: Bu yazı, 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren tebliğ metni ve Resmi Gazete verileri üzerinden yapılmış teknik bir durum tespiti ve makroekonomik analizdir. Finansal kuruluşların ve yatırımcıların operasyonel kararları için yasal bir tavsiye veya yönlendirme niteliği taşımamakta olup, TCMB’nin uygulama talimatlarının takip edilmesi önem arz eder.

Kaynakça: 

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260701-14.htm